Εργασιακό άγχος: Όταν ένας στους δύο εργαζόμενους στην Ελλάδα δηλώνει ψυχική επιβάρυνση, πόσο ασφαλής είναι η επέκταση του ωραρίου;

Τα ανησυχητικά ευρήματα ευρωπαϊκής έρευνας, η 13ωρη εργασία και η

αναφορά Έλληνα πολίτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επαναφέρουν στο

προσκήνιο ένα ουσιαστικό ερώτημα: Πόσα μπορεί να αντέξει ο εργαζόμενος και

ποιος είναι υπεύθυνος για την προστασία του;

Η εργασία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης ζωής. Είναι πηγή

εισοδήματος, δημιουργίας, αξιοπρέπειας και κοινωνικής συμμετοχής. Τι

συμβαίνει όμως όταν η καθημερινή εργασία μετατρέπεται σε πηγή διαρκούς

άγχους, σωματικής εξάντλησης και ψυχικής επιβάρυνσης;

Μια ευρωπαϊκή έρευνα έρχεται να αναδείξει μια ιδιαίτερα ανησυχητική

πραγματικότητα για τους εργαζόμενους στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας OSH Pulse 2025, που πραγματοποιήθηκε

για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία

στην Εργασία (EU-OSHA), το 49% των εργαζομένων στην Ελλάδα δήλωσε

ότι κατά τους προηγούμενους δώδεκα μήνες αντιμετώπισε στρες, άγχος ή

κατάθλιψη που προκλήθηκαν ή επιδεινώθηκαν από την εργασία του.

Ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται στο 29%.

Πρόκειται για μια διαφορά είκοσι ποσοστιαίων μονάδων, η οποία δεν μπορεί να

περάσει απαρατήρητη.

Το συγκεκριμένο ποσοστό δεν αφορά απαραίτητα διαγνωσμένες ψυχικές

παθήσεις, αλλά προβλήματα υγείας που οι ίδιοι οι εργαζόμενοι συνδέουν με την

επαγγελματική τους δραστηριότητα. Ωστόσο, αυτό δεν μειώνει τη σημασία του

ευρήματος.

Αντιθέτως, αναδεικνύει την ανάγκη ουσιαστικής πρόληψης.

Η εργασιακή πίεση δεν είναι απλώς ένας αριθμός

Τα υπόλοιπα στοιχεία της έρευνας είναι εξίσου αποκαλυπτικά.

Το 57% των εργαζομένων στην Ελλάδα δηλώνει ότι εκτίθεται σε σοβαρή

χρονική πίεση ή υπερβολικό φόρτο εργασίας, έναντι 44% στην Ευρωπαϊκή

Ένωση.

Το 44% αναφέρει γενική κόπωση που προκλήθηκε ή επιδεινώθηκε από την

εργασία του, ενώ μόλις το 26% δηλώνει ότι στον χώρο εργασίας του υπάρχει

πρόσβαση σε συμβουλευτική ή ψυχολογική υποστήριξη.Ακόμη πιο προβληματικό είναι ότι μόνο το 28% αναφέρει τη διαθεσιμότητα

ενημέρωσης ή εκπαίδευσης για την ψυχική ευεξία και την αντιμετώπιση του

στρες, έναντι 53% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι αριθμοί αυτοί περιγράφουν μια πραγματικότητα στην οποία η ένταση της

εργασίας συνυπάρχει με σημαντικές ελλείψεις στους μηχανισμούς πρόληψης.

Και εδώ γεννιέται ένα εύλογο ερώτημα:

Εάν η εργασιακή επιβάρυνση βρίσκεται ήδη σε τόσο υψηλά επίπεδα, με

ποια δεδομένα αξιολογούνται οι επιπτώσεις της δυνατότητας επέκτασης

της ημερήσιας εργασίας έως τις 13 ώρες;

Το 13ωρο και η προστασία της υγείας

Με τον Ν. 5239/2025 εισήχθησαν αλλαγές στο ελληνικό εργασιακό πλαίσιο,

μεταξύ των οποίων και ρυθμίσεις που αφορούν τη δυνατότητα απασχόλησης

έως 13 ώρες ημερησίως, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Το ζήτημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο εάν μια νομοθετική ρύθμιση είναι

τυπικά επιτρεπτή.

Αφορά και το κατά πόσον η εφαρμογή της μπορεί να συνδυαστεί με

αποτελεσματική προστασία της σωματικής και ψυχικής υγείας των

εργαζομένων.

Η ευρωπαϊκή Οδηγία 2003/88/ΕΚ προβλέπει, μεταξύ άλλων, τουλάχιστον 11

συνεχόμενες ώρες ημερήσιας ανάπαυσης ανά εικοσιτετράωρο και μέγιστο

εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας 48 ωρών κατά μέσο όρο, συμπεριλαμβανομένων

των υπερωριών.

Οι κανόνες αυτοί αποτελούν ελάχιστες εγγυήσεις προστασίας. Δεν σημαίνει ότι

κάθε 13ωρη ημέρα παραβιάζει αυτομάτως το ενωσιακό δίκαιο.

Δεν θα πρέπει, όμως, η συζήτηση να εξαντλείται αποκλειστικά στην αριθμητική

συμμόρφωση με τα επιτρεπόμενα χρονικά όρια.

Η κόπωση, το άγχος, η διαρκής επαγγελματική πίεση και οι επιπτώσεις στην

οικογενειακή και προσωπική ζωή οφείλουν επίσης να αποτελούν αντικείμενο

αξιολόγησης.

Αξίζει να επισημανθεί ότι η έρευνα της EU-OSHA πραγματοποιήθηκε την άνοιξη

του 2025, πριν από την ψήφιση του Ν. 5239/2025. Συνεπώς, δεν αποδεικνύει

ότι ο συγκεκριμένος νόμος προκάλεσε τα προβλήματα που καταγράφονται.

Αποτυπώνει όμως την κατάσταση που ήδη επικρατούσε όταν εισήχθησαν οι

νέες ρυθμίσεις.

Η υπόθεση βρίσκεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Οι προβληματισμοί αυτοί δεν περιορίστηκαν σε μια δημόσια συζήτηση.Το 2025 υπέβαλα προσωπικά αναφορά προς την Επιτροπή Αναφορών (PETI)

του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σχετικά με την ενδεχόμενη ασυμβατότητα

διατάξεων του ελληνικού εργασιακού νομοθετικού πλαισίου με το ενωσιακό

δίκαιο.

Η αναφορά καταχωρίστηκε με αριθμό 1635/2025 και κρίθηκε παραδεκτή στις

23 Μαρτίου 2026.

Στις 16 Ιουνίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απαντώντας στο πλαίσιο της

διαδικασίας, γνωστοποίησε ότι αξιολογούσε τον Ν. 5239/2025,

συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων που είχαν τεθεί με την αναφορά.

Η εξέλιξη αυτή δεν συνιστά διαπίστωση παραβίασης του ευρωπαϊκού δικαίου.

Καταδεικνύει, ωστόσο, ότι τα σχετικά ζητήματα τέθηκαν επισήμως προς

εξέταση σε ευρωπαϊκό θεσμικό επίπεδο.

Στις 12 Οκτωβρίου 2026 απέστειλα νέο συμπληρωματικό υπόμνημα στη

Γραμματεία της PETI, αξιοποιώντας τα επίσημα ευρήματα της EU-OSHA και τις

νεότερες πρωτοβουλίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ψυχική υγεία

στην εργασία.

Σκοπός της παρέμβασης δεν είναι η δημιουργία εντυπώσεων, αλλά η

ουσιαστική διερεύνηση των συνθηκών προστασίας των εργαζομένων.

Η Ευρώπη στρέφει την προσοχή της στην ψυχική υγεία

Στις 6 Οκτωβρίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε νομοθετική

πρωτοβουλία, με την οποία ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει

ειδικότερη ευρωπαϊκή νομοθεσία για τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στην

εργασία.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η πρόληψη του εργασιακού άγχους, η προστασία της

ψυχικής υγείας και η ανάγκη σαφέστερων υποχρεώσεων των εργοδοτών.

Η πρωτοβουλία αυτή δεν αποτελεί ακόμη νέα δεσμευτική ευρωπαϊκή οδηγία.

Αποτελεί, όμως, σημαντική θεσμική εξέλιξη.

Και αναδεικνύει μια ουσιαστική αντίφαση που αξίζει να εξεταστεί: ενώ η

Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά τρόπους αποτελεσματικότερης πρόληψης των

ψυχοκοινωνικών κινδύνων, η Ελλάδα καλείται να αξιολογήσει τις συνέπειες

ενός εργασιακού πλαισίου που επιτρέπει, υπό όρους, ιδιαίτερα μεγάλης

διάρκειας ημερήσια απασχόληση.

Το ερώτημα που δεν πρέπει να μείνει αναπάντητο

Η εργασία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά μέσα από δείκτες

παραγωγικότητας, ευελιξίας και οικονομικής αποτελεσματικότητας.

Πίσω από κάθε στατιστικό στοιχείο βρίσκεται ένας άνθρωπος. Ένας

εργαζόμενος που έχει ανάγκη να ξεκουραστεί, να ζήσει με την οικογένειά του,να διατηρήσει την υγεία του και να επιστρέψει την επόμενη ημέρα στην εργασία

του χωρίς να εξαντλεί σταδιακά τις σωματικές και ψυχικές του αντοχές.

Η οικονομική ανάπτυξη και η προστασία των εργαζομένων δεν πρέπει να

θεωρούνται αντίθετοι στόχοι.

Αντίθετα, η πραγματική πρόοδος προϋποθέτει ασφαλείς συνθήκες εργασίας,

επαρκή ανάπαυση, αποτελεσματικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς και ουσιαστική

πρόληψη των επαγγελματικών κινδύνων.

Η πολιτεία οφείλει να μπορεί να απαντήσει με συγκεκριμένα στοιχεία: έχουν

αξιολογηθεί επαρκώς οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι που συνδέονται με την

παρατεταμένη εργασία; Υπάρχουν αποτελεσματικές εγγυήσεις ώστε η

συναίνεση του εργαζομένου να είναι πραγματικά ελεύθερη; Ελέγχεται

ουσιαστικά η εφαρμογή των μέτρων προστασίας;

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες ώρες επιτρέπεται να

εργάζεται ένας άνθρωπος. Είναι πόσες ώρες μπορεί να εργάζεται χωρίς

να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία και η αξιοπρέπειά του.

Και σε αυτό το ερώτημα, η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί μόνο με νομοθετικές

διατάξεις. Χρειάζεται τεκμηρίωση, πρόληψη, διαφάνεια και πραγματική

προστασία.

Πηγές και τεκμηρίωση:

EU-OSHA – OSH Pulse 2025, στοιχεία για την Ελλάδα

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Νομοθετική πρωτοβουλία 2026/2023(INL)

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Έγγραφα της PETI, αναφορά 1635/2025

Οδηγία 2003/88/ΕΚ για την οργάνωση του χρόνου εργασίας