Τέλος η διαφήμιση υποψήφιων βουλευτών από τα social στις εκλογές που έρχονται;

Μέσα στον καθημερινό βομβαρδισμό ειδήσεων, πολιτικών αντιπαραθέσεων και ατελείωτων αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα, μια εξέλιξη με τεράστιες προεκτάσεις πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Κι όμως, όσοι γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι σύγχρονες προεκλογικές εκστρατείες, εκτιμούν ότι πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων δεκαπέντε ετών.

Η απόφαση της Meta, δηλαδή της μητρικής εταιρείας του Facebook, του Instagram και του Threads, να σταματήσει την προβολή πολιτικών διαφημίσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι μια απλή τεχνική προσαρμογή. Είναι μια κίνηση που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο τα κόμματα, οι πολιτικοί και οι υποψήφιοι θα προσπαθήσουν να προσεγγίσουν τους ψηφοφόρους.

Σαν να μην έφτανε αυτό, παρόμοια κατεύθυνση ακολούθησε και η Google, περιορίζοντας δραστικά τις δυνατότητες πολιτικής διαφήμισης στις δικές της πλατφόρμες, συμπεριλαμβανομένου του YouTube και της μηχανής αναζήτησης.

Κάπως έτσι, η Ευρώπη μπαίνει σε μια νέα ψηφιακή εποχή, όπου τα κόμματα δεν μπορούν πλέον να κάνουν όσα θεωρούσαν αυτονόητα μέχρι χθες.

Το τέλος μιας ολόκληρης εποχής

Για περισσότερο από μία δεκαετία, οι πολιτικές καμπάνιες στηρίχθηκαν σε μεγάλο βαθμό στη δύναμη των social media.

Facebook, Instagram, YouTube και άλλες ψηφιακές πλατφόρμες μετατράπηκαν σε πεδία πολιτικής μάχης. Κόμματα και υποψήφιοι ξόδευαν σημαντικά ποσά για να εμφανίζουν στοχευμένα μηνύματα σε συγκεκριμένες ομάδες πολιτών, αξιοποιώντας τα εργαλεία που προσέφεραν οι τεχνολογικοί κολοσσοί.

Σήμερα όμως το σκηνικό αλλάζει.

Οι επόμενες εθνικές εκλογές στην Ελλάδα ενδέχεται να είναι οι πρώτες εδώ και πολλά χρόνια όπου οι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες δεν θα αποτελούν τον βασικό μηχανισμό πληρωμένης πολιτικής προβολής.

Και αυτό από μόνο του δημιουργεί νέα δεδομένα.

Τι φοβήθηκαν Meta και Google

Πίσω από τις αποφάσεις των δύο γιγάντων της τεχνολογίας βρίσκεται ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός για τη διαφάνεια και τη στόχευση της πολιτικής διαφήμισης.

Οι Βρυξέλλες αποφάσισαν να βάλουν αυστηρούς κανόνες σε έναν χώρο που για χρόνια λειτουργούσε με περιορισμένο έλεγχο.

Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου είναι απλή. Ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει ποιος πληρώνει μια πολιτική διαφήμιση, πόσα χρήματα δαπανώνται και σε ποιο κοινό απευθύνεται.

Παράλληλα, επιβάλλονται σημαντικοί περιορισμοί στη χρήση προσωπικών δεδομένων για πολιτική στόχευση.

Αυτό σημαίνει ότι οι πλατφόρμες καλούνται να αναλάβουν πολύ μεγαλύτερη ευθύνη για το περιεχόμενο που φιλοξενούν και να διασφαλίζουν ότι κάθε διαφήμιση συμμορφώνεται με ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πλαίσιο.

Και κάπου εκεί άρχισαν τα δύσκολα.

Η μεγάλη έξοδος από την πολιτική διαφήμιση

Οι τεχνολογικές εταιρείες εκτίμησαν ότι το κόστος συμμόρφωσης, οι πιθανές κυρώσεις και οι νομικοί κίνδυνοι είναι τόσο μεγάλοι ώστε δεν αξίζει να συνεχίσουν να φιλοξενούν πολιτικές καμπάνιες με τον τρόπο που γινόταν μέχρι σήμερα.

Έτσι, αντί να μπουν σε μια σύνθετη διαδικασία ελέγχων και διασταυρώσεων, προτίμησαν να περιορίσουν ή να παγώσουν εντελώς τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Η απόφαση αυτή μπορεί να φαίνεται τεχνική, όμως οι επιπτώσεις της είναι βαθιά πολιτικές.

Γιατί ξαφνικά τα κόμματα χάνουν ένα από τα ισχυρότερα όπλα που είχαν στη διάθεσή τους.

Οι πολιτικοί ψάχνουν νέους δρόμους

Το νέο περιβάλλον αναγκάζει ήδη τα επιτελεία να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις.

Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι θα ενισχυθεί ξανά ο ρόλος των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης, των ειδησεογραφικών ιστοσελίδων, των blogs και των προσωπικών καναλιών επικοινωνίας.

Άλλοι εκτιμούν ότι θα αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία οι απευθείας επαφές με τους πολίτες, οι δημόσιες εκδηλώσεις και η παραγωγή περιεχομένου που μπορεί να διαδοθεί οργανικά χωρίς πληρωμένη προώθηση.

Με απλά λόγια, οι πολιτικοί καλούνται πλέον να πείσουν περισσότερο και να αγοράσουν λιγότερη προβολή.

Οι αλγόριθμοι παραμένουν οι νέοι «ρυθμιστές»

Παρότι οι πολιτικές διαφημίσεις αποσύρονται, τα social media δεν παύουν να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο.

Απλώς αλλάζει ο τρόπος παιχνιδιού.

Οι πολιτικοί θα εξακολουθούν να δημοσιεύουν περιεχόμενο, αλλά η απήχησή του θα εξαρτάται πλέον κυρίως από τους αλγόριθμους των πλατφορμών και όχι από το ύψος του διαφημιστικού προϋπολογισμού.

Αυτό σημαίνει ότι η μάχη μεταφέρεται από το πορτοφόλι στο περιεχόμενο.

Και εκεί δεν υπάρχουν εγγυήσεις επιτυχίας.

Οι εκλογές που θα είναι διαφορετικές

Όσο πλησιάζει η επόμενη εκλογική αναμέτρηση στην Ελλάδα, τόσο περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν σε ένα σημείο.

Το μοντέλο πολιτικής επικοινωνίας που κυριάρχησε την τελευταία δεκαπενταετία δείχνει να κλείνει τον κύκλο του.

Η απόφαση της Meta και της Google δεν αποτελεί απλώς μια επιχειρηματική επιλογή. Είναι μια εξέλιξη που αναδιαμορφώνει τους κανόνες του πολιτικού παιχνιδιού σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Και όταν οι μεγαλύτερες ψηφιακές πλατφόρμες του πλανήτη κατεβάζουν τα ρολά στις πολιτικές διαφημίσεις, τότε το ερώτημα δεν είναι αν αλλάζει το τοπίο.

Το ερώτημα είναι ποιοι θα καταφέρουν να προσαρμοστούν πρώτοι στη νέα πραγματικότητα και ποιοι θα μείνουν πίσω όταν ξεκινήσει η επόμενη μεγάλη εκλογική μάχη. Πάντως, εταιρεία επικοινωνίας αναφέρει στον Δαίμονα του Πιεστηρίου πως ενδέχεται να βρεθούν “πλάγιοι” τρόποι διαφήμισης στα Social media.

Πηγή