Data Center στην Καστοριά: Από τις γενικές αναφορές στα συγκεκριμένα στοιχεία της επένδυσης

Η συζήτηση γύρω από τη σχεδιαζόμενη δημιουργία Data Center στο Επιχειρηματικό Πάρκο Καστοριάς, στην περιοχή του Άργους Ορεστικού, έχει ενταθεί το τελευταίο διάστημα.

Καθώς περισσότερες πληροφορίες για το έργο γίνονται γνωστές και η επένδυση απασχολεί ολοένα περισσότερο τη δημόσια συζήτηση, θεωρώ ότι είναι χρήσιμο να συγκεντρωθούν ορισμένα από τα στοιχεία που έχουν μέχρι σήμερα δημοσιοποιηθεί και, κυρίως, να καταγραφούν ορισμένα ζητήματα για τα οποία εξακολουθούν να υπάρχουν ερωτήματα. Σκοπός δεν είναι να υποστηριχθεί εκ των προτέρων ούτε θετική ούτε αρνητική θέση απέναντι στην επένδυση.

Τα διαθέσιμα δεδομένα μπορούν να παρουσιαστούν και οι αρμόδιοι μπορούν να δώσουν τις απαραίτητες διευκρινίσεις.

Από εκεί και πέρα, ο καθένας μπορεί να αξιολογήσει τα στοιχεία και να διαμορφώσει τη δική του άποψη.

1.Ποιος είναι σήμερα ο φορέας του έργου;

Ένα πρώτο σημείο που χρειάζεται αποσαφήνιση αφορά τον φορέα υλοποίησης. Σε δημοσιευμένα στοιχεία στις αρχές του 2026 για Data Center στο Ο.Τ. 5 του Επιχειρηματικού Πάρκου Καστοριάς αναφερόταν ως φορέας η NEXUS DATA Μονοπρόσωπη ΙΚΕ. Στα ίδια στοιχεία γινόταν λόγος για IT Load περίπου 5 MW και συνολικές ανάγκες ηλεκτρικής ισχύος της τάξης των 10 MW. Τον Ιούνιο του 2026 δημοσιεύθηκε απόφαση υπαγωγής σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις για Data Center στο ίδιο Ο.Τ. 5, ηλεκτρικής ισχύος 9,9 MW, στην οποία εμφανίζεται ως φορέας η WHITE AQUILA ENERGY AND INFRASTRUCTURE ΙΚΕ. Η διαφοροποίηση αυτή μπορεί να οφείλεται σε μεταβολή του φορέα, εταιρική αναδιάρθρωση, μεταβίβαση του επενδυτικού σχεδίου ή σε άλλη επιχειρηματική εξέλιξη. Χωρίς επίσημη διευκρίνιση δεν υπάρχει λόγος να γίνουν υποθέσεις. Υπάρχει όμως ένα απλό ερώτημα: Ποια εταιρεία είναι σήμερα ο τελικός φορέας κατασκευής και λειτουργίας του Data Center και ποια είναι η σχέση των δύο εταιρειών με το συγκεκριμένο έργο;

2.Επένδυση 26,66 εκατ. ευρώ και δημόσια ενίσχυση 19,99 εκατ. ευρώ.

Στα δημοσιευμένα στοιχεία του επενδυτικού σχεδίου έχουν αναφερθεί συνολικός προϋπολογισμός περίπου 26,66 εκατ. ευρώ, δημόσια ενίσχυση περίπου 19,99 εκατ. ευρώ και δημιουργία 67 νέων θέσεων απασχόλησης. Η αναφερόμενη ενίσχυση αντιστοιχεί περίπου στο 75% του συνολικού ύψους της επένδυσης. Από τη στιγμή που πρόκειται για τόσο σημαντικό ποσό δημόσιας χρηματοδότησης, θα ήταν χρήσιμο να υπάρχουν αναλυτικότερα διαθέσιμα στοιχεία για το επενδυτικό σχέδιο. Ποιο μέρος του προϋπολογισμού αφορά τις κτιριακές εγκαταστάσεις; Ποιο μέρος αφορά τον υπολογιστικό εξοπλισμό; Ποια ποσά αφορούν την ηλεκτρική υποδομή, τα συστήματα ψύξης, τα συστήματα αδιάλειπτης λειτουργίας και τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις; Υπάρχουν συγκεκριμένοι όροι ή δεσμεύσεις που συνδέονται με τη δημόσια χρηματοδότηση; Σελίδα 1 Και ποια είναι τα μετρήσιμα αποτελέσματα που πρέπει να επιτευχθούν για την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου;

3. Τι ακριβώς περιλαμβάνουν οι 67 νέες θέσεις εργασίας;

Οι 67 νέες θέσεις απασχόλησης αποτελούν ένα ακόμη στοιχείο που χρειάζεται μεγαλύτερη εξειδίκευση. Το συνολικό πλήθος από μόνο του δεν μας πληροφορεί για τη διάρκεια, τη σύνθεση ή το είδος των θέσεων. Θα ήταν επομένως χρήσιμο να γνωρίζουμε: Πρόκειται για 67 μόνιμες θέσεις μετά την έναρξη λειτουργίας της εγκατάστασης; Περιλαμβάνονται στον αριθμό θέσεις της κατασκευαστικής περιόδου; Ποιες ειδικότητες προβλέπονται; Πόσες θέσεις αφορούν εξειδικευμένο τεχνικό ή επιστημονικό προσωπικό και πόσες άλλες υπηρεσίες; Υπάρχουν δεσμεύσεις για διατήρηση συγκεκριμένου αριθμού θέσεων για ορισμένο χρονικό διάστημα; Προβλέπεται συνεργασία με εκπαιδευτικές δομές ή προγράμματα κατάρτισης για τις ειδικότητες που θα απαιτήσει η εγκατάσταση; Οι απαντήσεις στα παραπάνω θα επιτρέψουν να εκτιμηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια το πραγματικό εργασιακό αποτύπωμα της επένδυσης.

4. Ποια θα είναι η πραγματική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας;

Τα μέχρι σήμερα δημοσιευμένα στοιχεία αναφέρονται σε IT Load περίπου 5 MW και συνολική ηλεκτρική ισχύ περίπου 10 MW, ενώ στην περιβαλλοντική υπαγωγή αναφέρεται ισχύς 9,9 MW. Η ονομαστική ισχύς όμως δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την πραγματική ετήσια κατανάλωση. Γι’ αυτό θα ήταν περισσότερο χρήσιμο να γνωρίζουμε: Ποια είναι η προβλεπόμενη ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε MWh ή GWh; Ποια θα είναι η μέγιστη ζήτηση από το ηλεκτρικό δίκτυο; Ποιος είναι ο προβλεπόμενος δείκτης PUE, δηλαδή η σχέση μεταξύ της συνολικής ενέργειας που καταναλώνει η εγκατάσταση και εκείνης που χρησιμοποιείται αποκλειστικά από τον υπολογιστικό εξοπλισμό; Θα χρειαστούν νέες γραμμές μεταφοράς, υποσταθμοί ή ενίσχυση των υφιστάμενων ηλεκτρικών υποδομών; Εάν ναι, ποιος θα αναλάβει την κατασκευή και το κόστος αυτών των υποδομών;

5. Τι σύστημα ψύξης θα χρησιμοποιηθεί και πόσο νερό θα απαιτεί;

Το θέμα του νερού δεν μπορεί να αξιολογηθεί χωρίς να γνωρίζουμε την τεχνολογία ψύξης. Διαφορετικά συστήματα Data Centers παρουσιάζουν πολύ διαφορετικές απαιτήσεις σε νερό. Υπάρχουν συστήματα ξηρής ψύξης, κλειστά κυκλώματα, υβριδικές λύσεις και τεχνολογίες που χρησιμοποιούν νερό σε μεγαλύτερη έκταση. Επομένως, το ουσιαστικό ερώτημα για τη συγκεκριμένη εγκατάσταση είναι ποιο σύστημα έχει επιλεγεί. Χρειάζονται συγκεκριμένοι αριθμοί: Πόσα κυβικά μέτρα νερού προβλέπεται να χρησιμοποιούνται ημερησίως και ετησίως; Ποια θα είναι η μέγιστη κατανάλωση σε περιόδους υψηλών θερμοκρασιών; Πρόκειται για πόσιμο νερό; Από ποιο δίκτυο ή άλλη πηγή θα προέρχεται; Υπάρχει σύστημα ανακύκλωσης ή επαναχρησιμοποίησης; Σελίδα 2 Ποιος είναι ο προβλεπόμενος δείκτης WUE, δηλαδή ο δείκτης αποδοτικότητας χρήσης νερού της εγκατάστασης; Η δημοσιοποίηση αυτών των στοιχείων θα επέτρεπε να σταματήσει η συζήτηση να βασίζεται σε εκτιμήσεις και να στηριχθεί σε πραγματικά δεδομένα.

6. Τι προβλέπεται για την απορριπτόμενη θερμότητα;

Ένα Data Center μετατρέπει μεγάλο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιεί σε θερμότητα, η οποία στη συνέχεια πρέπει να απομακρυνθεί μέσω του συστήματος ψύξης. Το θέμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μια περιοχή με τις κλιματικές συνθήκες της Καστοριάς. Το ερώτημα είναι εάν έχει εξεταστεί η δυνατότητα αξιοποίησης αυτής της θερμότητας. Για παράδειγμα: Μπορεί να χρησιμοποιηθεί από άλλες εγκαταστάσεις του Επιχειρηματικού Πάρκου; Υπάρχει δυνατότητα χρήσης της σε θερμοκήπια ή άλλες παραγωγικές δραστηριότητες; Θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για θέρμανση κτιρίων ή σε κάποιο τοπικό ενεργειακό σύστημα; Έχει πραγματοποιηθεί σχετική τεχνικοοικονομική μελέτη; Και εάν έχει κριθεί ότι δεν είναι εφικτή η αξιοποίησή της, ποια είναι η σχετική αιτιολόγηση;

7. Θόρυβος και συνεχής λειτουργία

Ένα Data Center λειτουργεί σε συνεχή βάση. Εκτός από τον υπολογιστικό εξοπλισμό, υπάρχουν ψύκτες, ανεμιστήρες, αντλίες, μετασχηματιστές και άλλες ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις. Επομένως θα ήταν χρήσιμο να είναι γνωστά τα αποτελέσματα της σχετικής ακουστικής αξιολόγησης. Ποια προβλέπονται να είναι τα επίπεδα θορύβου στα όρια της εγκατάστασης; Ποια μέτρα ηχοπροστασίας έχουν προβλεφθεί; Ποιοι είναι οι πλησιέστεροι ευαίσθητοι αποδέκτες; Και θα πραγματοποιούνται μετρήσεις μετά την έναρξη λειτουργίας;

8. Εφεδρικές γεννήτριες, μπαταρίες και πυρασφάλεια

Η αδιάλειπτη λειτουργία αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό των Data Centers. Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιούνται συστήματα UPS, μεγάλες συστοιχίες μπαταριών και συνήθως εφεδρικές ηλεκτρογεννήτριες. Για τη συγκεκριμένη εγκατάσταση θα ήταν χρήσιμο να γνωρίζουμε: Τι συνολική ισχύ θα έχουν οι εφεδρικές μονάδες; Τι καύσιμο θα χρησιμοποιείται; Τι ποσότητες καυσίμου θα αποθηκεύονται; Τι τύπος και τι συνολική χωρητικότητα συσσωρευτών προβλέπεται; Ποια μέτρα πυροπροστασίας και αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών έχουν σχεδιαστεί; Και πόσο συχνά θα πραγματοποιούνται δοκιμές λειτουργίας των εφεδρικών μονάδων;

9. Ποιο είναι τελικά το συνολικό αποτύπωμα για την περιοχή;

Πέρα από τον προϋπολογισμό και τις θέσεις εργασίας, υπάρχουν και άλλες παράμετροι που μπορούν να αποτυπώσουν τη σχέση μιας μεγάλης εγκατάστασης με την τοπική οικονομία. Για παράδειγμα: Πόσο μέρος των εργασιών κατασκευής και συντήρησης προβλέπεται να ανατεθεί σε επιχειρήσεις της περιοχής; Θα αναβαθμιστούν ηλεκτρικές, τηλεπικοινωνιακές ή άλλες υποδομές του Επιχειρηματικού Πάρκου; Σελίδα 3 Θα δημιουργηθούν συνεργασίες με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας ή άλλες εκπαιδευτικές δομές; Υπάρχουν προβλέψεις για κατάρτιση εργαζομένων; Μπορεί η παρουσία μιας τέτοιας υποδομής να οδηγήσει στην εγκατάσταση και άλλων επιχειρήσεων σχετικών με τις ψηφιακές τεχνολογίες; Όλα αυτά είναι στοιχεία που μπορούν να μετρηθούν και να αξιολογηθούν.

Από τις εκτιμήσεις στα δεδομένα

Η δημόσια συζήτηση για το Data Center της Καστοριάς φαίνεται ότι θα συνεχιστεί.

Ίσως λοιπόν το επόμενο χρήσιμο βήμα δεν είναι να προστεθούν περισσότερες γενικές τοποθετήσεις υπέρ ή κατά της επένδυσης.

Είναι να δημοσιοποιηθούν περισσότερα συγκεκριμένα στοιχεία.

Ένα συγκεντρωτικό τεχνικό και οικονομικό δελτίο, σε μορφή κατανοητή και για όσους δεν είναι ειδικοί, θα μπορούσε να απαντήσει στα περισσότερα από τα παραπάνω ερωτήματα.

Ποιος είναι ο τελικός φορέας του έργου;

Ποια είναι η ακριβής χρηματοδοτική διάρθρωση;

Τι ακριβώς σημαίνουν οι 67 θέσεις εργασίας;

Πόσο ρεύμα θα καταναλώνεται;

Πόσο νερό θα απαιτείται και με ποιο σύστημα ψύξης;

Τι θα γίνεται με την παραγόμενη θερμότητα;

Ποιες είναι οι προβλέψεις για θόρυβο, εφεδρική ηλεκτροδότηση και ασφάλεια;

Και ποια μετρήσιμα αποτελέσματα προβλέπονται για την περιοχή;

Οι απαντήσεις δεν χρειάζεται να οδηγούν όλους στο ίδιο συμπέρασμα. Αρκεί να υπάρχουν τα στοιχεία, ώστε ο καθένας να μπορεί να βγάλει το δικό του.

ΦΩΤΙΟΣ ΜΠΑΤΖΙΟΣ