Η μακροοικονομία των επιταγών των 5.000 δολαρίων Τραμπ

Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε χθες το βράδυ ότι, εάν οι Ρεπουμπλικάνοι επικρατήσουν στις ενδιάμεσες εκλογές, η κυβέρνηση θα καταβάλει 5.000 δολάρια σε κάθε ενήλικο Αμερικανό πολίτη. Μια τέτοια κίνηση, ωστόσο, θα ενείχε σημαντικούς οικονομικούς κινδύνους.

Η μεγάλη εικόνα: Το ομοσπονδιακό έλλειμμα ανέρχεται ήδη σε περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, ενώ οι αγορές ομολόγων αρχίζουν να απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να χρηματοδοτήσουν τον κρατικό δανεισμό. Παράλληλα, η αμερικανική οικονομία βρίσκεται ουσιαστικά σε καθεστώς πλήρους απασχόλησης, ενώ ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός εδώ και σχεδόν έξι χρόνια.

• Ο πρόσθετος δανεισμός περίπου 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων για τη χορήγηση των χρημάτων στα νοικοκυριά θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερθέρμανση της οικονομίας και να επιδεινώσει το δημόσιο χρέος, τα επιτόκια και τον πληθωρισμό.
• Η πρόταση θυμίζει το πακέτο δημοσιονομικής τόνωσης ύψους 1,9 τρισεκατομμυρίου δολαρίων που προώθησε ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν στις αρχές του 2021 και το οποίο περιλάμβανε πληρωμές 1.400 δολαρίων προς τους πολίτες. Ωστόσο, τότε η ανεργία ήταν υψηλότερη, ο πληθωρισμός δεν είχε ακόμη εκτοξευθεί και το εθνικό χρέος ήταν χαμηλότερο.
• Ακόμη και υπό εκείνες τις μακροοικονομικές συνθήκες, οι οποίες καθιστούσαν πιο δικαιολογημένη τη δημοσιονομική στήριξη, το American Rescue Plan συνέβαλε στην έξαρση του πληθωρισμού το 2021 και το 2022, εξέλιξη που υπονόμευσε την προεδρία Μπάιντεν.

Οι αριθμοί: Στις ΗΠΑ υπάρχουν περίπου 260 εκατομμύρια ενήλικοι πολίτες. Συνεπώς, πληρωμές ύψους 5.000 δολαρίων θα κόστιζαν περίπου 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια, χωρίς να υπολογίζονται τα διοικητικά έξοδα και πριν από τυχόν μειώσεις του συνολικού κόστους, εφόσον οι υψηλότερα αμειβόμενοι πολίτες εξαιρεθούν από το πρόγραμμα.

• Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε χθες το βράδυ ότι οι δασμοί θα χρηματοδοτήσουν τα λεγόμενα «μερίσματα Τραμπ». Ωστόσο, τα έσοδα από τους δασμούς κινούνται περίπου στα 300 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, ενώ υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα λόγω των συχνών αλλαγών στην εμπορική πολιτική και των δικαστικών προσφυγών.
• Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ παρεμβαίνει στην αγορά, επιχειρώντας να περιορίσει την άνοδο των μακροπρόθεσμων επιτοκίων.
• Σήμερα το πρωί, η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου — βασικό σημείο αναφοράς για τα στεγαστικά δάνεια και άλλες μορφές δανεισμού — βρέθηκε μια ανάσα από το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 19 ετών. Στις 11:15 π.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ, βρισκόταν στο 4,92%.

Τι λένε οι ειδικοί: «Ο πρόεδρος Τραμπ μιλά για την τόνωση μιας οικονομίας που ήδη αντιμετωπίζει πρόβλημα πληθωρισμού και διαθέτει ελάχιστα περιθώρια αδρανούς δυναμικότητας», δήλωσε στο Axios ο Μάικλ Στρέιν του American Enterprise Institute. «Πιστεύω ότι υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να επιταχυνθεί ο πληθωρισμός εάν η πρόταση του προέδρου γίνει νόμος».

• «Οι χρηματοπιστωτικές αγορές εκφράζουν ανησυχία για το διαρθρωτικό έλλειμμα, ο υπουργός Οικονομικών καταβάλλει ολοένα πιο επιθετικές προσπάθειες για να ασκήσει καθοδική πίεση στις μακροπρόθεσμες αποδόσεις των ομολόγων και ο πρόεδρος της Fed έχει καταστήσει απολύτως σαφές ότι η οικονομία αντιμετωπίζει πρόβλημα πληθωρισμού».
• «Είναι μια παράξενη συγκυρία για να προσπαθεί κανείς να τονώσει την οικονομία», δήλωσε ο Στρέιν, διευθυντής οικονομικής πολιτικής του AEI.

Έλεγχος πραγματικότητας: Η πρόταση του προέδρου μοιάζει περισσότερο με ρητορικό εργαλείο για την προσέλκυση ψηφοφόρων στις κάλπες παρά με ένα ολοκληρωμένο σχέδιο οικονομικής πολιτικής. Ο Τραμπ έχει μιλήσει και στο παρελθόν για τη χορήγηση ενός «μερίσματος από τους δασμούς» και ενός «μερίσματος DOGE», τα οποία τελικά δεν υλοποιήθηκαν.

• Εάν οι Ρεπουμπλικάνοι διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, πιθανότατα θα το πράξουν με οριακή πλειοψηφία και οι νομοθέτες θα εξακολουθήσουν να δέχονται πιέσεις από τις αγορές ομολόγων για τον περιορισμό των δημοσιονομικών ελλειμμάτων.
• Παρ’ όλα αυτά, τουλάχιστον ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι αντιμετωπίζουν την ιδέα ως πραγματική πολιτική πρόταση. Ο γερουσιαστής Μπέρνι Μορένο (Ρεπουμπλικάνος, Οχάιο) δήλωσε ότι θα καταρτίσει νομοσχέδιο για την έγκριση των συγκεκριμένων πληρωμών.

Με πληροφορίες από το AXIOS