Ανακύκλωση στη Δυτική Μακεδονία: Πόρος, όχι Εθελοντισμός – Απαιτούμε Ανταποδοτικότητα Τώρα

Του «Αγανακτισμένου Δημότη»

Επί χρόνια, η ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε. μας «εκπαιδεύει». Μας ζητάει να πλένουμε τα κεσεδάκια, να ξεχωρίζουμε το αλουμίνιο από το πλαστικό, να τρέχουμε στους μπλε κάδους. Μας παρουσιάζει την ανακύκλωση ως μια ιερή, περιβαλλοντική υποχρέωση, έναν «εθελοντισμό» που πρέπει να αγκαλιάσουμε για το καλό του πλανήτη. Και εμείς, οι δημότες, το κάνουμε. Αφιερώνουμε χρόνο, κόπο, ακόμα και χώρο στα σπίτια μας.

Όμως, η «εκπαίδευση» χωρίς αντίκρισμα έχει ημερομηνία λήξης. Και αυτή η ημερομηνία έχει περάσει. Είναι καιρός να πούμε την αλήθεια: Η ανακύκλωση δεν είναι εθελοντισμός. Είναι μια οικονομική δραστηριότητα. Η πραγματικότητα είναι ωμή. Εμείς, οι δημότες, προσφέρουμε δωρεάν την πρώτη ύλη. Καθαρή, διαχωρισμένη, έτοιμη για επεξεργασία. Πλαστικό, αλουμίνιο, χαρτί, γυαλί. Αυτά τα υλικά έχουν αξία. Η ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε., ως εταιρεία διαχείρισης, καρπώνεται αυτή την αξία. Μεταπωλεί τα υλικά, μειώνει το κόστος ταφής των απορριμμάτων και αυξάνει τα έσοδά της.

Και ποιο είναι το κέρδος του δημότη; Μια «ηθική ικανοποίηση». Μια «εκπαίδευση» για το πώς να συνεχίσει να προσφέρει απλήρωτη εργασία. Αυτή η σχέση είναι μονομερής και άδικη. Όταν ο δημότης βλέπει ότι ο κόπος του καταλήγει σε ένα σύστημα που δεν του προσφέρει τίποτα πίσω —ούτε καν μια μείωση στα δημοτικά τέλη— η εμπιστοσύνη καταρρέει. Η ανακύκλωση καταντάει αγγαρεία, και το «σύστημα» φαντάζει ως ένας μηχανισμός που απλά πλουτίζει εις βάρος μας.

Δεν χρειαζόμαστε άλλα «μαθήματα» θεωρίας. Χρειαζόμαστε πράξεις. Σε όλη την Ευρώπη, ακόμα και σε άλλους δήμους της Ελλάδας, εφαρμόζονται ήδη συστήματα ανταποδοτικής ανακύκλωσης. Υπάρχουν τα Reverse Vending Machines (συστήματα εγγυοδοσίας), όπου επιστρέφεις τη συσκευασία και παίρνεις χρήματα ή κουπόνια. Υπάρχει το μοντέλο “Pay as you Throw”, όπου πληρώνεις δημοτικά τέλη ανάλογα με τα απορρίμματα που παράγεις, με εκπτώσεις για όσους ανακυκλώνουν σωστά.

Γιατί η ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε. παραμένει προσκολλημένη σε ένα μοντέλο που βασίζεται αποκλειστικά στο φιλότιμο; Γιατί δεν επενδύει σε υποδομές που θα επιστρέφουν το κέρδος στον δημότη; Είναι η έλλειψη οράματος ή η έλλειψη βούλησης να μοιραστεί το κέρδος; Η ανακύκλωση δεν είναι χάρη που σας κάνουμε. Είναι το δικαίωμά μας να διαχειριζόμαστε τους πόρους μας.

Απαιτούμε άμεση χρηματική επιβράβευση, καθώς η παράδοση καθαρών ανακυκλώσιμων υλικών πρέπει να μεταφράζεται σε άμεσο, οικονομικό όφελος για τον δημότη, είτε μέσω εκπτωτικών κουπονιών για τοπικές επιχειρήσεις, είτε μέσω απευθείας πίστωσης σε ψηφιακά πορτοφόλια. Απαιτούμε μείωση δημοτικών τελών, ώστε η ποσότητα των απορριμμάτων που εκτρέπει κάθε νοικοκυριό από τη χωματερή να αντικατοπτρίζεται στον λογαριασμό του. Ανακυκλώνω περισσότερο σημαίνει πληρώνω λιγότερα. Τέλος, απαιτούμε διαφάνεια τώρα με δημόσια, ετήσια δημοσίευση των εσόδων από την πώληση των ανακυκλώσιμων υλικών και ακριβή ανάλυση του πού επενδύονται αυτά τα χρήματα προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.