ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ – Η τραγωδία μιας εγκληματικής αμέλειας που μας συγκλόνισε

Καταγράφουμε την ιστορία σήμερα για να μην μας διαγράψει αύριο.

ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ  

Η τραγωδία μιας εγκληματικής αμέλειας που μας συγκλόνισε. 

     Ειλικρινά δυσκολεύτηκα να αποφασίσω εάν θα έπρεπε να γράψω αυτό το άρθρο, καθότι σε τέτοιες περιπτώσεις θα πρέπει να κυριαρχεί η σιωπή και τον λόγο θα πρέπει να έχουν οι συγγενείς των θυμάτων και οι επιζώντες αυτής της τραγωδίες που όλους μας συγκλόνισε. Τελικά όμως επειδή δεν υπάρχει άλλος τρόπος να συμμεριστώ και να συμμετάσχω σ’ αυτό το πένθος με άλλο τρόπο, θεώρησα χρέος μου ως ελάχιστο φόρο τιμής στην τραγωδία αυτών των ανθρώπων να κάνω ένα μνημόσυνο, με ένα  άρθρο το οποίο ελπίζω ότι θα συμβάλει έστω και στο απειροελάχιστο να γίνει οι κοινωνία μας ποιο ενάρετη ευσυνείδητη και υπεύθυνή απέναντι στους συνανθρώπους μας.    

    Μία αρχαία ρήση που όχι μόνο διασώζεται, αλλά και επιβεβαιώνεται σε πολλές περιπτώσεις, είτε διότι έχει λογική εξήγηση καθότι επαναλαμβάνετε νομοτελειακά,  είτε συμβαίνει τυχαία, αποτυπώνεται με τη φράση ΄΄ Ενός κακού μύρια έπονται΄΄.

 *Το άρθρο αυτό  δεν δημοσιεύθηκε όταν έγινε το δυστύχημα και το δημοσιεύουμε τώρα τιμώντας την μνήμη των θυμάτων με την ευκαιρία του τριετούς μνημοσύνου.

 Το πρώτο μεγάλο  κακό που συνέβη στη γειτονία μας τελευταία στα τέλη Φεβρουαρίου του 2022, ήταν ο πόλεμος δηλαδή η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, με εκατοντάδες χιλιάδες φονευθέντα και δολοφονηθέντα θύματα στο βωμό της Ελευθερίας. Πριν παρέλθει ένας χρόνος στις αρχές Φεβρουαρίου   συνέβησαν οι τραγικοί σεισμοί στην γειτονική Τουρκία και στην εκπνοή του ίδιου μήνα συνέβη το τραγικό δυστύχημα του τραίνου στη Λάρισα (Τέμπη) με τους δεκάδες, κυρίως νεαρούς/ες, νεκρούς και τραυματίες. Ίσως διερωτηθούν κάποιοι τί σημαίνουν όλα αυτά; Ήταν τα γεγονότα αυτά νομοτελειακά ή τυχαία; Στα δύο απ’ αυτά δηλαδή ο πόλεμος και το τραγικό  δυστύχημα στα Τέμπη-Λάρισα, έχουν τη σφραγίδα του ανθρώπινου παράγοντα, δηλαδή η αιτία ήταν ο άνθρωπος και νομίζω ότι αυτό είναι αυτονόητο και δεν χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνηση. Ο σεισμός ήταν ένα φυσικό γεγονός για το οποίο δεν ευθύνεται ο ανθρώπινος παράγοντας αλλά ο άνθρωπος μπορούσε και μπορεί να μειώσει τις επιπτώσεις του. Δηλαδή εάν ο σεισμός αυτός γινόταν στην Ιαπωνία οι επιπτώσεις θα ήταν μηδαμινές πράγμα που θα οφείλονταν στην πρόνοια και την ικανότητα του ανθρώπινου παράγοντα, να κτίσουν ασφαλή σπίτια. Άρα κατά κάποιον τρόπο  θα μπορούσε να  πει κανείς ότι, και στις περιπτώσεις των σεισμών παίζει σημαντικότατο ρόλο ο παράγων άνθρωπος, αφού η  ανθρώπινη ολιγωρία, ανικανότητα, σκοπιμότητα ή ότι άλλο, συνετέλεσε στην αύξηση των θυμάτων.   

    Το δυστύχημα στην περίπτωση των τραγικών αυτών γεγονότων είναι ότι, χάνονται ανθρώπινες ψυχές και δυστυχώς μετά ο άνθρωπος συνετίζεται και κάνει διορθωτικές ενέργειες προκειμένου να μη συμβεί  το ίδιο. Υπάρχουν χιλιάδες τέτοιες περιπτώσεις (΄΄θυσιών΄΄),  στις οποίες μπορεί να αναφερθεί κανείς, μέχρι την τραγική ΄΄θυσία΄΄ όλων αυτών  κυρίως νεαρών ανθρώπων, που χάθηκαν τόσο άδικα και αναίτια, στο δυστύχημα του τραίνου στην Λάρισα. Μία ΄΄θυσία΄΄ που ελπίζουμε ότι θα επιφέρει αλλαγές, προκειμένου αν όχι να σταματήσει, αλλά να μειωθεί το κακό και να μην θρηνήσουμε ξανά τόσα αθώα θύματα.

    Η ποιο κραυγαλέα περίπτωση ΄΄θυσίας΄΄ του λεγόμενου ολοκαυτώματος, μάλλον είναι ό Β’ Π.Π., που ξεκίνησε από την Ευρώπη, όπου σκοτώθηκαν και δολοφονήθηκαν, δηλαδή ΄΄θυσιάστηκαν΄΄, εκατομμύρια άνθρωποι και μετά αποφάσισαν οι ηγέτες της Ευρώπης να δημιουργήσουν την Ε.Ε. και να σταματήσουν οι πόλεμοι. Το ποιο απλό παράδειγμα για την παραπάνω συμπεριφορά του ανθρώπου είναι το γεγονός που ο καθένας μας το έχει διαπιστώσει, δηλαδή ότι, σε πολλές διασταυρώσεις τοποθετούνται σηματοδότες αφού σκοτωθεί (‘’θυσιαστεί’’) τουλάχιστον ένας συνάνθρωπος μας. Αυτή η ανθρώπινη συμπεριφορά ή νοοτροπία συμβαίνει λίγο πολύ τόσο σε αναπτυγμένες όσο και σε υπό ανάπτυξη κοινωνίες ή χώρες. Αρκεί να συγκρίνει κανείς ανάλογα δυστυχήματα που έγιναν στην Γερμανία, Αυστρία Ισπανία, Ελβετία, κ.λπ. με ακόμη περισσότερα θύματα. Οι ανεπτυγμένες χώρες φυσικά λειτουργούν ποιο οργανωμένα και γρήγορα, ενώ οι υπανάπτυκτες αργά πρόχειρα και ανοργάνωτα. 

     Πάντοτε συνέβαινε αυτό στην ανθρωπότητα. Για να αλλάξει κάτι προς το καλύτερο έπρεπε να ΄΄θυσιαστούν΄΄ κάποιοι. Μήπως το ίδιο δεν γίνεται και με τις κοινωνικές επαναστάσεις; Πόσοι άνθρωποι έπρεπε να σκοτωθούν-΄΄Θυσιαστούν΄΄ για να καταργηθεί η δουλεία η φεουδαρχία η αποικιοκρατία ο φασισμός ο  κομουνισμός ο πρωτόγονος καπιταλισμός  και γενικά τα ολοκληρωτικά ή δικτατορικά καθεστώτα; Πόσα ατυχήματα ή δυστυχήματα και μάλιστα με θύματα  έπρεπε να γίνουν, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο  ώστε να πραγματοποιηθούν σημαντικές αλλαγές ή διορθωτικές κινήσεις προκειμένου να γίνει η ζωή και η καθημερινότητά  μας πιο ασφαλής; Όλα αυτά τι σημαίνουν; Μήπως είναι μία ανθρώπινη αδυναμία ή είναι μια νομοτελειακή συνέπεια της συμπαντικής οντότητας; Οφείλεται στην ανωριμότητά μας ως ανθρώπινα όντα ή σε κάτι άλλο που ακόμη δεν το προσδιορίσαμε ή το αντιληφθήκαμε; Δύσκολο το ερώτημα και ο προβληματισμός. 

     Εμείς πάντως ως κοινωνία και κρατική οντότητα έχουμε μια νοοτροπία ή συμπεριφορά που δεν βοηθά στην αντιμετώπιση τέτοιων τραγικών και δύσκολων καταστάσεων, καθότι είμαστε κοινωνία της επιπολαιότητας της προχειρότητας της ασυνέπειας και πολλών άλλων παρεμφερών συμπεριφορών. Φυσικά αυτό μπορεί να μην είναι ο κανόνας και υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις τις οποίες όμως τις πνίγουν τα ζιζάνια. Είναι οι νοοτροπίες των ανθρώπων που πλειοψηφούν, έχουν θράσος κάνοντας τους αξιοπρεπείς έντιμους και συνεπείς να φαίνονται ως γραφικοί αφού είναι η εξαίρεση στον κανόνα. 

     Άκουσα έναν μορφωμένο πατέρα των παιδιών που κατέληξαν να λέει μέσα στη θλίψη του, πώς για να διορθωθεί αυτός ο τόπος πρέπει να αδειάσει από τους νυν κατοίκους και να έρθουν οι ομογενείς του εξωτερικού να κατοικήσουν. Ένας άλλος πατέρας που παρέλαβε την κόρη του διαμελισμένη είπε με παράπονο ότι, μεγάλωσε τα παιδιά του με τέτοιες αρχές που όταν έστρωναν το τραπέζι δεν ξεκινούσε κανείς να φάει, μέχρις ότου καθίσει και ο τελευταίος της οικογένειας στο τραπέζι. Αρχές που σπανίζουν και σίγουρα από κάποιους θα θεωρούνται ακραίες ή αναχρονιστικές. Αυτές είναι όμως οι αρχές που κρατάν μια κοινωνία όρθια και εάν τηρούνταν από τους πολιτικούς τους συνδικαλιστές και όλους τους αρμόδιους και παρατρεχάμενους, η κοινωνία μας δεν θα βίωνε τέτοιες τραγικές τραγωδίες και δυστυχήματα. 

     Τι να πει όμως κανείς για την σεμνότητα του Ανδρέα, το παιδί που δεν ήθελε να τον αποκαλούν ΗΡΩΑ, επειδή βοήθησε συνεπιβάτες του να βγουν από τα αποκαΐδια. Κάθε περίπτωση έχει τα δικά της χαρακτηριστικά το δικό της δράμα και πολλά άλλα που δεν περιγράφονται. ΟΛΟΙ ΄΄θυσιάστηκαν΄΄ στον βωμό της ανθρώπινης ανικανότητας, απερισκεψίας, εγκληματικής αμέλειας, χαλαρότητας, ασυνειδησίας του ΩΧΑΔΕΡΦΙΣΜΟΥ και όλων εκείνων των αρνητικών χαρακτηριστικών που έχει η κοινωνία μας και ο γηγενής νεοέλληνας. Η ευθύνη εδώ είναι τόσο ατομική όσο και συλλογική και αφορά κυρίως τους πολιτικούς οι οποίοι σε κάποιες κραυγαλέες περιπτώσεις δεν έπρεπε μόνο να παραιτούνται αλλά ακόμη και να κάνουν χαρακίρι. Είναι εντελώς απαράδεκτο στο βωμό της πολιτικής και κομματικής σκοπιμότητας  να μην βρίσκουν ένα κοινό σημείο συνεννόησης σε θέματα μείζονος σημασίας.  Είναι τόσο δύσκολο σε κάποια θέματα όπως η άμυνα και ασφάλεια των πολιτών να υπάρξει συναίνεσή και κοινή αντιμετώπιση; 

Υπάρχει μια λαϊκή παροιμία που λέει ΄΄ όπως έστρωσες έτσι θα κοιμηθείς΄΄. Όλο το πολιτικό σύστημα, είτε κυβέρνησε είτε όχι, φέρει ακεραία την ευθύνη ότι δεν μπορεί να συνεννοηθεί στα ελάχιστα μείζονα προβλήματα και θέματα. Μετά η ευθύνη είναι  των πολιτών και ψηφοφόρων που τους επιλέγουν και τους στηρίζουν. Αν θέλουμε να συνεχίσουμε να υπάρχουμε ως κοινωνία, έθνος και κρατική οντότητα θα πρέπει να καταλάβουμε ότι η ατομική ευτυχία, επιτυχία, ευδαιμονία κ.λπ.  περνά μέσα από το συλλογικό ΕΜΕΙΣ και όχι από το ατομικό ΕΓΩ. Γι΄ αυτό θα πρέπει να φροντίσουν τόσο οι πολιτικοί όσο και οι άνθρωποι της επικοινωνίας και των ΜΜΕ, όχι μόνο να προβάλουν τα πρότυπα προς μίμηση, αλλά να γίνουν και οι ίδιοι πρότυπα, καθότι διαφορετικά ΟΥΕ ΤΟΙΣ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙΣ. 

     Ο θυμός των γονιών των συγγενών φίλων κ.λπ. είναι λογικός και κατανοητός. Οποιεσδήποτε διαμαρτυρίες και κινητοποιήσεις είναι επίσης θεμιτές και κατανοητές ίσως και επιβεβλημένες. Το να μετατρέπονται όμως οι διαδηλώσεις από τους λεγομένους μπαχαλάκιδες, κακορίζικους ή κάγκουρες ή από ανθρώπους αμφιβόλων και υπόπτων κινήτρων, σε ΄΄ υβριδικό πόλεμο΄΄, μειώνει το μήνυμα της δίκαιης διαμαρτυρίας του κόσμου. Μία διαδήλωση που μπορεί να καταλήξει σε ακόμη μια τραγωδία, όπως στη Μαρφίν, εξυπηρετεί κάποιους ακόμη και γεωπολιτικά. Γι’ αυτό ας προσέξουν τόσο οι εμπλεκόμενοι όσο και αρμόδιοι της πολιτείας, έτσι ώστε να μην έχουμε άλλες άδικες ΄΄ θυσίες ΄΄, για τις οποίες κάποια άλλα κέντρα εξουσίας θα τρίβουν τα χέρια τους, όπως κάποιοι στρατηγικοί σύμμαχοι που δεν χάνουν ευκαιρία προκειμένου να κρύψουν τα σχέδια και τις προθέσεις τους, να κατηγορούν και να κατακεραυνώνουν γενικά τη Δύση. Ο δυτικός πολιτισμός έχει προβλήματα τα οποία όμως μπορεί να λύση μόνος του όπως έκανε και στο παρελθών.   

     Εν κατακλείδι θα πρέπει να σημειώσουμε ότι εάν συνέβαινε το δυστύχημα αυτό μέσα στα τούνελ, η συμφορά θα ήταν τεράστια ή ολική. Επομένως θα μπορούσε να τολμήσει να πει κανείς ότι, οι άνθρωποι αυτοί που στην πλειοψηφία τους ήταν φοιτητές και νεαρά άτομα που δυστυχώς, δυστυχέστατα ΄΄θυσιάστηκαν΄΄ λόγω εγκληματικής αμέλειας, για να μην γίνονταν κάτι χειρότερο. Ας ευχηθούμε λοιπόν ότι η άδικη ΄΄θυσία΄΄ αυτών των συνανθρώπων θα μας αφυπνίσει ως κοινωνία και δεν θα επιτρέψουμε να επαναληφθεί άλλη τέτοια τραγωδία. Ευχόμαστε δε ότι η δικαιοσύνη θα κάνει αντικειμενικά νηφάλια και δίκαια την δουλειά της και θα αποδώσει τις ευθύνες σε αυτούς που ανήκουν χωρίς σκοπιμότητες και εκπτώσεις.  

Λεωνίδας θ. Πουλιόπουλος
Οικονομολόγος, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Τέως Επίκ. Καθηγητής στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων  του ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας και νυν Πανεπιστημίου.