Η ΕΥΡΩΠΗ ( Ε.Ε.) ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ – «Όποιος δεν στηρίζει το σπίτι του, πέφτει και τον πλακώνει»

Καταγράφουμε την ιστορία σήμερα για να μην μας διαγράψει αύριο.

Γράφει: Ο Λεωνίδας θ. Πουλιόπουλος.

Η ΕΥΡΩΠΗ ( Ε.Ε.) ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ

«Όποιος δεν στηρίζει το σπίτι του, πέφτει και τον πλακώνει»

     Υπάρχει μια παλιά λαϊκή ρήση που λέει ότι, όποιος δεν στηρίζει το σπίτι του πέφτει και τον πλακώνει. Η φράση αυτή ταιριάζει απόλυτα με τον τρόπο και το πάθος θα έλεγα,  που ασκούν κριτική πολλοί εμπαθείς και μη, στη σημερινή Ε.Ε., η οποία τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε εύκολο αποδιοπομπαίο τράγο, από αφελείς και ανιστόρητους επικριτές, που αγνοούν συνειδητά ή ασυνείδητα το ιστορικό της φορτίο.

Η Ευρώπη δεν υπήρξε ποτέ μια ήπειρος «άνεσης». Για αιώνες, η καθημερινότητά της ήταν συνυφασμένη με πολέμους, εθνικές συγκρούσεις, αυτοκρατορικές φιλοδοξίες και αιματοχυσίες. Το αποκορύφωμα αυτής της διαδρομής ήταν οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι, με τον Β΄ Π.Π. να αφήνει πίσω του κατεστραμμένες πόλεις, διαλυμένες κοινωνίες και βαθύ συλλογικό τραύμα. Και το πιο βασικό είναι ότι είμαστε διαφορετικοί λαοί με ουσιαστικές πολιτισμικές, θρησκευτικές και ψυχολογικές καταβολές. 

Την ίδια στιγμή, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι Ηνωμένες Πολιτείες ακολουθούσαν μια εντελώς διαφορετική ιστορική πορεία. Μετά τον δικό τους εμφύλιο πόλεμο, κατόρθωσαν να μετατραπούν σε μαγνήτη για τα πιο ανήσυχα πνεύματα και τα λαμπρότερα μυαλά της Ευρώπης. Επιστήμονες, μηχανικοί, στοχαστές και επιχειρηματίες εγκατέλειπαν μια κατεστραμμένη ήπειρο για να χτίσουν το αμερικανικό όνειρο.

Οι ΗΠΑ μπήκαν καθυστερημένα στους μεγάλους πολέμους του 20ού αιώνα, χωρίς να βιώσουν καταστροφές στο έδαφός τους αντίστοιχες με εκείνες της Ευρώπης. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, προσέλκυσαν συστηματικά τους κορυφαίους Ευρωπαίους επιστήμονες, εκμεταλλεύτηκαν παρθένα γη, στρατηγικούς φυσικούς πόρους, αγόρασαν την Αλάσκα από τον Τσάρο και αξιοποίησαν γεωπολιτικά πλεονεκτήματα που η Ευρώπη δεν διέθετε.

Η Ευρώπη, αντίθετα, βγήκε από τον πόλεμο εξαντλημένη και τραυματισμένη. Αναζήτησε –και βρήκε– ασφάλεια κάτω από την αμερικανική ομπρέλα. Για δεκαετίες επαναπαύτηκε στην προστασία των ΗΠΑ, επένδυσε στην οικονομική ευμάρεια και οικοδόμησε κοινωνικά κράτη, μακροχρόνια ειρήνη,  πρωτόγνωρη δημοκρατία ελεύθερη διακίνηση αγαθών και πολιτών,  συχνά σε βάρος της στρατηγικής σκέψης, της άμυνας και του μακροπρόθεσμου οράματος. 

Σταδιακά, η ήπειρος διολίσθησε σε έναν υπερβολικό δικαιωματισμό, σε ιδεολογικές μόδες και σε μια άκριτη υιοθέτηση ατζεντών (π.χ. Woke ατζέντα), που αποσύνδεσαν την πολιτική από την πραγματικότητα της ισχύος. Οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες διατήρησαν εθελοντικούς στρατούς, μείωσαν αμυντικές δαπάνες και έμοιαζαν να πιστεύουν ότι η Ιστορία είχε τελειώσει, όπως πίστεψαν πολλοί διανοούμενοι μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.

Η Ιστορία, όμως, ποτέ δεν τελειώνει. Η εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία και οι ωμές δηλώσεις ισχύος, όπως η επιθυμία του Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας και πολλά άλλα, λειτούργησαν ως βίαια ξυπνήματα. Υπενθύμισαν ότι ο κόσμος παραμένει σκληρός, ανταγωνιστικός και επικίνδυνος – και ότι όποιος δεν φροντίζει τα θεμέλιά του, κινδυνεύει να συνθλιβεί από αυτά.

Η Ευρώπη και κυρίως η Ε.Ε, καλείται, έστω και αργά, να στηρίξει ξανά το σπίτι της: με στρατηγική αυτονομία, ρεαλισμό, άμυνα, τεχνολογία και κοινό όραμα. Όχι για να στραφεί εναντίον κανενός, αλλά για να σταθεί όρθια σε έναν κόσμο που δεν συγχωρεί την αφέλεια. Γιατί, όπως μας θυμίζει η λαϊκή σοφία, το σπίτι που δεν το στηρίζεις μόνος σου, στο τέλος πέφτει – και τότε είναι αργά για δικαιολογίες.

Γιαυτό ας συνετιστούν κάποιοι αφελείς, που δίνουν τροφή σε όσους δεν συμφέρει να υπάρχει μια δημοκρατική, εύπορη και οικονομικά ισχυρή Ε.Ε., να μην ρίχνουν λάδι στη φωτιά και συντάσσουν τη φωνή τους με ανθρώπους και κινήματα που ο ρόλος τους είναι παραπάνω από ύποπτος. Η κριτική έχει διαβαθμίσεις αλλά κα προθέσεις. Υπάρχει η καλοπροαίρετη, η κακοπροαίρετη, η εμπαθής, η σκόπιμη, αλλά και η φιλική, η εποικοδομητική και πολλές άλλες αποχρώσεις κριτικής. Το ποιο εξοργιστικό είναι να ακούς να διατυπώνουν κακορίζικες κριτικές, άνθρωποι που είναι άσχετοι από ιστορία, κοινωνική μόρφωση, ενσυναίσθηση, πορωμένοι πολιτικά ή κομματικά, έτσι ώστε να διερωτάται κανείς για την πολιτισμική ανωριμότητα που διέπει μια τόσο καλά πληροφορημένη κοινωνία του 21^ου αιώνα. Γι’ αυτούς όλους τους ΄΄κολλημένους΄΄ που ο πολύς κόσμος τους αποκαλεί ΄΄καμένους΄΄, ταιριάζει η λίγο ΄΄πικάντικη΄΄ ρήση που  ακούμε από τον σοφό πολλές φορές λαό:  <<Αλλού τρώει πίνει αλλού πάει και το δίνει>>.

Εμείς πάντως ευχόμαστε, οι ευρωπαίοι ηγέτες και κυρίως οι νέες γενιές ηγετών που εκκολάπτονται, να αφυπνιστούν και να καταλάβουν ότι, υπάρχουν και θα υπάρξουν δυστυχώς ηγέτες που δεν μπορούν να απαλλαγούν από τους αρνητικούς  νόμους της ανθρώπινης φύσης, όπως αυτοί:, του Ναρκισσισμού, της Μεγαλομανίας, της Aπληστίας του Φθόνου του Παραλογισμού και πολλών άλλων ποιο περίπλοκων συμπλεγμάτων, τα οποία μόνο οι ειδικού ψυχολόγοι μπορούν να ερευνήσουν και ερμηνεύσουν. Αλλά θα πρέπει όμως να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτούς του ανθρώπους τους ψηφίζουν άνθρωποι και κοινωνίες που είναι ευάλωτες στην προπαγάνδα στην ανασφάλεια στο πρόσκαιρο βόλεμα στην ελλιπή ενημέρωση και σε ένα σωρό άλλες επιρροές ή αδυναμίες που έχει μια κοινωνία που υποτίθεται ή νομίζουμε ότι ψηφίζει ΕΛΕΥΘΕΡΑ. Ίσως γι’ αυτό η αρχαία δημοκρατία της Αθήνας δεν ψήφιζε μόνο αλλά και κλήρωνε τους Ηγέτες της.    

Λεωνίδας θ. Πουλιόπουλος