Ο κύβος ερρίφθη. Μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, παλινωδιών και πολιτικών δισταγμών, τα κράτη-μέλη της ΕΕ έδωσαν τελικά το «πράσινο φως» για την εμπορική συμφωνία με τη Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη). Η απόφαση πέρασε με ειδική πλειοψηφία, παρακάμπτοντας την ηχηρή αντίθεση της Γαλλίας και τις κινητοποιήσεις των αγροτών που βλέπουν το εισόδημά τους να απειλείται^[1].

Ας μη γελιόμαστε: αυτή δεν είναι απλώς μια εμπορική είδηση. Είναι η στιγμή που η Ευρώπη αποφάσισε πώς θα μοιράσει την τράπουλα της ευημερίας για την επόμενη δεκαετία. Και όπως συμβαίνει συνήθως, κάποιοι θα πάρουν τους άσους και κάποιοι θα πληρώσουν το λογαριασμό.

Η Μεγάλη Εικόνα: Γιατί τώρα;

Γιατί η ΕΕ βιάστηκε να κλείσει το θέμα τώρα, ενώ οι αγρότες είναι στους δρόμους; Η απάντηση είναι γεωπολιτική και βιομηχανική. Σε έναν κόσμο που κλείνεται στο καβούκι του και με την Κίνα να κυριαρχεί στις εφοδιαστικές αλυσίδες, η Ευρώπη έψαχνε απεγνωσμένα «φίλους» και πρώτες ύλες.

Η συμφωνία ανοίγει μια αγορά 700 εκατ. καταναλωτών. Οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι ξεκάθαροι: οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες (αυτοκίνητα, φάρμακα, χημικά) που θα γλιτώσουν περίπου 4 δισ. ευρώ ετησίως από δασμούς^[1]. Για τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, αυτό είναι οξυγόνο. Για τον Γάλλο ή τον Έλληνα κτηνοτρόφο, όμως, είναι απειλή.

Σημαντικό

Το πολιτικό «αντίδοτο» για να περάσει η συμφωνία είναι το πακέτο των περίπου 45 δισ. ευρώ. Πρόκειται για χρήματα που θα προέλθουν από τον μελλοντικό προϋπολογισμό της ΕΕ και θα λειτουργήσουν ως «μαξιλάρι» για τους χαμένους της υπόθεσης (κυρίως τους αγρότες), ώστε να προσαρμοστούν στον νέο ανταγωνισμό^[2].

Πώς θα ανοίξει η κάνουλα (χωρίς να πλημμυρίσουμε)

Πολλοί φοβούνται ότι από αύριο τα ράφια θα γεμίσουν φθηνό κρέας Λατινικής Αμερικής. Η πραγματικότητα είναι πιο τεχνική και ελεγχόμενη. Η συμφωνία δεν είναι «μπάτε σκύλοι αλέστε», αλλά βασίζεται σε αυστηρές ποσοστώσεις (TRQs).

Πρακτικά:

• Το όριο: Στο βόειο κρέας, για παράδειγμα, θα μπορούν να εισαχθούν με χαμηλό δασμό 99.000 τόνοι.
• Το πρόστιμο: Αν οι εισαγωγές ξεπεράσουν αυτό το νούμερο, επανέρχονται αυτομάτως οι υψηλοί δασμοί, κάνοντας το προϊόν ασύμφορο^[3].
• Το φρένο: Υπάρχει ρήτρα διασφάλισης (safeguard clause). Αν ένας κλάδος κινδυνεύει με κατάρρευση από απότομη αύξηση εισαγωγών, η ΕΕ μπορεί να πατήσει το «κουμπί πανικού» και να μπλοκάρει τις εισαγωγές προσωρινά^[4].

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια περίεργη θέση. Δεν είμαστε βιομηχανική χώρα για να πανηγυρίζουμε για τις εξαγωγές αυτοκινήτων, αλλά είμαστε αγροτική χώρα με συγκεκριμένα συμφέροντα.

Τα Καλά Νέα: Η Φέτα είναι ασφαλής Ίσως το σημαντικότερο κέρδος για εμάς είναι η προστασία των Γεωγραφικών Ενδείξεων (GIs). Η συμφωνία υποχρεώνει τις χώρες της Mercosur να προστατεύσουν εκατοντάδες ευρωπαϊκά προϊόντα. Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική φέτα ή η ελιά Καλαμών δεν θα μπορούν να αντιγράφονται φθηνά στη Βραζιλία με το ίδιο όνομα. Είναι μια νομική ασπίδα που χτίζει αξία^[1].

Τα Κακά Νέα: Η πίεση στις τιμές Μπορεί να μην εισάγουμε απευθείας τόνους κρέατος από την Αργεντινή, αλλά η αγορά είναι ενιαία. Αν η τιμή του κρέατος πέσει στη Γαλλία λόγω του ανταγωνισμού, η πίεση θα μεταφερθεί και στον Έλληνα κτηνοτρόφο. Σε μια εποχή που το κόστος παραγωγής (ζωοτροφές, ενέργεια) είναι ήδη στα ύψη λόγω πληθωρισμού και υψηλών επιτοκίων, κάθε μείωση στην τιμή πώλησης είναι «μαχαιριά» στο περιθώριο κέρδους.

Σημείωση

Εδώ μπαίνει η σημασία των spreads (η διαφορά επιτοκίου δανεισμού της Ελλάδας από τη Γερμανία). Επειδή η Ελλάδα έχει ακόμα δημοσιονομικούς περιορισμούς, δεν μπορεί να μοιράζει εύκολα εθνικά επιδόματα όπως η Γαλλία. Γι’ αυτό η ελληνική πλευρά «καίγεται» να ενεργοποιηθεί το ευρωπαϊκό ταμείο των 45 δισ. ευρώ. Χρειαζόμαστε ευρωπαϊκό χρήμα για να στηρίξουμε τους αγρότες μας, γιατί το εθνικό ταμείο δεν αντέχει^[2].

Η επόμενη μάχη

Το «ναι» των κυβερνήσεων ήταν το μεγάλο βήμα, αλλά όχι το τελευταίο. Η συμφωνία πρέπει τώρα να περάσει από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εκεί, η πολιτική μάχη θα είναι σκληρή, καθώς οι ευρωβουλευτές θα πιεστούν από τους ψηφοφόρους τους να καταψηφίσουν.

Για τον Έλληνα καταναλωτή, το στοίχημα είναι διπλό: Θα δούμε τελικά φθηνότερο κρέας και προϊόντα στο ράφι; Ή μήπως η μείωση των τιμών θα χαθεί κάπου στους μεσάζοντες, ενώ οι παραγωγοί μας θα πιέζονται; Η ιστορία δείχνει ότι συνήθως συμβαίνει το δεύτερο. Γι’ αυτό και η διαχείριση των 45 δισ. ευρώ θα κρίνει αν μιλάμε για μια ευκαιρία ανάπτυξης ή για ένα επίδομα επιβίωσης.

ΠΗΓΕΣ4

[1]https://www.reuters.com/world/americas/eu-countries-expected-clear-signing-record-mercosur-trade-deal-2026-01-09/

[2]https://europeannewsroom.com/ec-offers-concessions-to-farmers-to-save-the-agreement-with-mercosur/

[3]https://policy.trade.ec.europa.eu/eu-trade-relationships-country-and-region/countries-and-regions/mercosur/eu-mercosur-agreement/factsheet-eu-mercosur-partnership-agreement-opening-opportunities-european-farmers_en?utm_source=openai

[4]https://www.eeas.europa.eu/delegations/chile/eu-mercosur-council-greenlights-signature-comprehensive-partnership-and-trade-agreement_en

Via