Η εκτίμηση του γνωστού επιχειρηματία κ. Απ. Βακάκη πως σε είναι θέμα ημερών, εβδομάδων, μηνών να δούμε σημαντικά λουκέτα στην αγορά απηχεί τη γενικότερη εκτίμηση των οικονομικών παραγόντων πως τα οπλοστάσια πολλών επιχειρήσεων έχουν ήδη εξαντληθεί και πως πολλές εταιρείες -ακόμη και μεγάλες- είναι ήδη εξαντλημένες από την τριετή ύφεση.
Αν και οι αναφορές του επιχειρηματία αφορούσαν το σύνολο της αγοράς, αλήθεια είναι πως η εταιρεία του (JUMBO) στο χώρο των παιχνιδιών, Πλαίσιο και Κωτσόβολος στις ηλεκτρικές συσκευές-πληροφορική, Fourlis στα έπιπλα, Sarantis στα είδη οικιακής χρήσης, κ.λπ., είναι μερικά παραδείγματα Ομίλων που εκμεταλλεύονται την κρίση, κερδίζοντας μερίδια αγοράς σε βάρος των ανταγωνιστών τους, οι οποίοι «ματώνουν» διπλά (λόγω ύφεσης και απώλειας μεριδίων).
Γερές μάχες επίσης δίδονται σε τομείς-«φωτιά» όπως η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες, η πληροφορική, η ακτοπλοΐα, κ.α.
Πέραν αυτών, οι ευρύτατες ιδιωτικοποιήσεις που αναμένονται μέσα στην επόμενη τριετία, σε συνδυασμό με τον πολλαπλασιασμό των deals που θα είναι αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης, θα αλλάξουν τις ισορροπίες σε πολλούς κλάδους, αναδεικνύοντας νέους «πρωταθλητές».
Και επιπλέον, η πολύ μεγάλη υποχώρηση των αποτιμήσεων που παρατηρείται σε επιχειρήσεις και ακίνητα, είναι πιθανόν να προσελκύσει νέα κεφάλαια από Ελλάδα και εξωτερικό, τα οποία θα αποκτήσουν μεγάλης αξίας περιουσιακά στοιχεία έναντι μικρών τιμημάτων και με χαμηλό κόστος λειτουργίας εξ’ αιτίας της μείωσης σε μισθούς και ενοίκια.
Όλα δείχνουν, πως η κρίση, θα αναδείξει νέα επιχειρηματικά «τζάκια» τόσο στους λεγόμενους «καυτούς κλάδους», όσο και σε αγορές που σήμερα χαρακτηρίζονται από πρωτοφανή κρίση (αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, κ.λπ.). Τα νέα αυτά «τζάκια» μάλιστα, δεν θα αποτελέσουν πιθανότατα διάττοντες αστέρες, όπως τα περιβόητα «τζάκια του χρηματιστηρίου» (Λαναράς, Αθανασούλης, Πανούσης, κ.α.), καθώς θα έχουν τις προϋποθέσεις να μακροημερεύσουν…
Από ποιους χώρους θα μπορούσαν να προέλθουν τα νέα τζάκια;
• Από υπάρχοντες επιχειρηματίες που θα διευρύνουν σημαντικά τα μερίδια αγοράς τους, με ή και χωρίς εξαγορές.
• Ρόλο κλειδί πιθανόν να παίξουν και Έλληνες εφοπλιστές που μέχρι σήμερα έχουν τοποθετηθεί σε πολύ μικρό βαθμό στην ελληνική οικονομία και μάλιστα κυρίως σε περιφερειακές δραστηριότητες (media, ποδοσφαιρικές ομάδες, κ.λπ.).
• Από επιχειρηματίες και εισοδηματίες που μέχρι σήμερα κρατούσαν «χαμηλό προφίλ», αλλά πέραν αυτών κρατούσαν και πολλά ρευστά διαθέσιμα στην άκρη…
• Ξένους ομίλους που είτε μέσω ιδιωτικοποιήσεων, είτε μέσω εξαγορών θα αποκτήσουν σε χαμηλές αποτιμήσεις ελληνικά περιουσιακά στοιχεία.
Ο ρόλος του κουρέματος και των τραπεζών
Όλα δείχνουν μάλιστα πως το επόμενο δωδεκάμηνο θα συνοδευτεί από νέα σημαντική μείωση της ζήτησης, τουλάχιστον στα διαρκή καταναλωτικά προϊόντα, καθώς και στο σύνολο των προϊόντων που άμεσα ή έμμεσα σχετίζονται με την οικοδομή.
Η δήλωση μάλιστα του κ. Βακάκη πως από τα μέσα Σεπτεμβρίου παρατηρείται στην αγορά μια σαφής επιδείνωση της κατάστασης, έρχεται να κόψει τη φόρα κάποιων αισιόδοξων, οι οποίοι εστιάζουν σε κάποια νούμερα περιορισμού της ύφεσης.
Στην πράξη, η τόνωση του τουρισμού σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα μέτρα του μνημονίου άρχισαν να γίνονται ορατά στην πραγματική οικονομία της Ελλάδας από το τρίτο τρίμηνο του 2010 και μετά, έχει οδηγήσει ορισμένους δείκτες (πχ ποσοστιαία πορεία όγκου λιανικών πωλήσεων, κ.λπ.) σε χαμηλότερα ποσοστά υποχώρησης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
Η επιδείνωση όμως της κατάστασης είναι πεντακάθαρη μετά το πέρας των διακοπών και ενδεικτικό είναι το στοιχείο ότι η Εθνική Τράπεζα ανεβάζει την φετινή υποχώρηση του ΑΕΠ στο -5,8% παρά το γεγονός ότι το περυσινό τελευταίο τρίμηνο (μαζικές απεργιακές κινητοποιήσεις, κ.λπ.) ήταν εφιαλτικό από πλευράς οικονομικής επίδοσης…
Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας αδυναμίας για την αγορά είναι επίσης και η δυσχερής θέση των τραπεζών, που σε ένα περιβάλλον δυσκολότερης ρευστότητας και αυστηρότερης επιτήρησης (βλέπε Blackrock) θα δυσκολευθούν να συνεχίζουν την άκρατη πολιτική επιμηκύνσεων δανείων και άλλων «διευκολύνσεων» που μέχρι τώρα προσέφεραν κατά σύστημα σε υπερχρεωμένες (με βάση τους δείκτες) επιχειρήσεις.
Κατά μία άποψη μάλιστα, σε περίπτωση ενός μεγάλου haircut στα ελληνικά ομόλογα και κρατικοποίησης των τραπεζών, τότε η κυβέρνηση θα σπεύσει να συγχωνεύσει τράπεζες και να «καθαρίσει» μια και καλή τα όποια προβληματικά τους δάνεια. Σκοπός της κυβέρνησης θα είναι να πουλήσει τις τράπεζες «πεντακάθαρες» και σε υψηλές αποτιμήσεις.
Μάλιστα, τα διαθέσιμα κεφάλαια του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας θα δώσουν την ευχέρεια στις τράπεζες να προχωρήσουν σε μεγάλα «κουρέματα» στα δάνεια που έχουν εκχωρήσει, προκειμένου οι προβληματικές εταιρείες να μπορέσουν να πουληθούν σε ισχυρούς αγοραστές, που είτε δραστηριοποιούνται στην αγορά, είτε θα σπεύσουν να εκμεταλλευθούν τη συγκυρία…
Ένας ακόμη λόγος που θα επιδράσει καταλυτικά στη διενέργεια επιχειρηματικών συμφωνιών είναι ένα πιθανό ξεκαθάρισμα της κατάστασης γύρω από το ζήτημα της Ελλάδας μέσα στους αμέσως επόμενους μήνες (πολύ πιθανόν στις 23 Οκτωβρίου να έχουμε μια καλή πρόγευση για τι πρόκειται να ακολουθήσει). Μόλις λοιπόν αρχίζει να ξεκαθαρίζει το όλο ζήτημα, τότε αναμένεται να δούμε τους επιχειρηματικούς Ομίλους να ξεκαθαρίζουν:
• Ποιες θυγατρικές τους θα συνεχίζουν να διατηρούν και ποιες θα επιχειρήσουν να ρευστοποιήσουν.
• Κατά πόσο αξίζει οι μέτοχοί τους να προχωρήσουν σε γενναίες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, προκειμένου να διατηρηθούν εν ζωή, ή κατά πόσο θα… παραδώσουν τα κλειδιά στις τράπεζες, ή τέλος πάντων που οι δύο πλευρές θα ακολουθήσουν μια… μέση οδό.
euro2day
